Польшча - апісанне краіны

Мапа Польшчы
www.strefageo.yoyo.pl

У 966 годзе Польшча прымае хрысціянства. На мяжы I i II тысячагоддзяў пачынаецца дзяржаўная гісторыя Польшчы. У 1569 г. утвараецца Рэч Паспалітая, якая існуе да 1795 г., калі Расія, Прусія і Аўстрыя падзялілі краіну паміж сабой. 1918-1939 гг. - перыяд II Рэчы Паспалітай. Пасля II Сусветнай Вайны да ўлады прыходзяць камуністы. Перыяд Польскай Народнай Рэспублікі скончваецца ў 1989 годзе, паўстае III Рэч Паспалітая, якая існуе па сённяшні дзень.

Сучасная Польшча займае тэрыторыю 313 тыс. км кв. Наземная мяжа працягласцю ў 3047 км падзяляецца з Чэшскай Рэспублікай (615 км), Беларуссю (605 км), Нямеччынай (456 км), Расеяй (Калінінградская вобласць, 432 км), Украінай (428 км), Славакіяй (420 км) і Літвой (91 км). Марская мяжа складае 440 км. Тэрыторыя краіны пераважна раўнінная, горы знаходзяцца на поўдні Польшчы (найвышэйшая кропка - Рысы, 2499 м над узроўнем мора). Прыродныя рэсурсы - вугаль, сера, медзь, прыродны газ, срэбра, свінец, бурштын. Пасля 1989 г., змяншэння цяжкай прамысловасці, забруджванне навакольнага асяроддзя змяншаецца, але застаюцца праблемы забруджвання паветра і вады, небяспечных адкідаў.

У Польшчы пражывае больш за 38 млн чалавек, з іх 61% жыве ў гарадах. Сярэдняя працягласць жыцця складае 75 гадоў. 96,7% ад насельніцтва складаюць палякі, 0,4% - немцы, 0,1 - беларусы, 0,1% - украінцы. Рэлігійны падзел выглядае наступным чынам - 89,8% - каталікі, 1,3% - праваслаўныя, 0,3 - пратэстанты. 97,8% насельніцтва карыстаецца польскай мовай.

Сталіца Польшчы - Варшава. Краіна падзелена на 16 адміністрацыйных адзінак - ваяводстваў. Лех Качынскі з'яўляецца прэзідэнтам краіны з 2005 года. Дональд Туск - прэм'ер-міністр. Прэзідэнт выбіраецца кожныя 5 гадоў, прэм'ер-міністр прызначаецца прэзідэнтам і зацвярджаецца Парламентам, які складаецца з верхняй палаты - Сената (100 чалавек, якія выбіраюцца кожныя 4 гады), і ніжняй палаты - Сейма (460 чалавек, якія выбіраюцца па прапарцыянальнай сістэме на 4 гады). Суддзі Вярхоўнага Суда прызначаюцца прэзідэнтам, суддзі Канстытуцыйнага Суда - Сеймам. Галоўная партыйная барацьба зараз вядзецца паміж партыямі Грамадзянская Платформа (лідар - Дональд Туск) і Права і Справядлівасць (лідар - Яраслаў Качынскі, брат прэзідэнта). Сцяг Польшчы складаецца з белай (на гары) і чырвонай палос.

Эканоміка Польшчы з 1990 г. перажывае лібералізацыю. Пасля ўступлення краіны ў Еўразвяз у 2004 г. назіраецца ўздым асноўных эканамічных паказчыкаў у сувязі з фінансавымі паступленнямі з фондаў Еўразвязу. Урад плануе ўвезці эўра з 2012 года. ВУП краіны за 2008 г. складаў 525 млрд долараў. Бюджэт краіны склаў у мінулым годзе 105 млрд долараў. Працоўная сіла Польшчы налічвае 17 млн чалавек, з іх 17,4% занята ў сельскай гаспадарцы, 29,2% - у прамысловасці і 53,4% - у сферы паслуг. Працэнт безпрацоўя - 9,8. 17% насельніцтва на 2003 год пражывала па-за рысай беднасці. Экспарт у мінулым годзе склаў 175 млрд долараў, імпарт - 199 млрд долараў. Галоўнымі партнёрамі па экспарце былі Германія, Францыя, Італія, Велікабрытанія, Чэхія, Расія. Краіны імпарта - Германія, Расія, Італія, Нідэрланды, Францыя, Ктіай, Чэхія.

Па колькасьці карыстальнікаў Інтэрнэту (18 мільёнаў) Польшча займае 19 месца ў свеце. У краіне 125 аэрапортаў, 4 марскіх порта ў Гдыні, Гданьску, Свінаусці і Шчэціне.

У складзе Еўразвязу Польшча адказвае за ўстрыманне нелегальнай міграцыі людзей і тавараў з боку Беларусі і Украіны.

падрыхтавана на аснове www.cia.gov